Określenie „pies jak nietoperz” może oznaczać trzy różne rzeczy: rudawkę nazywaną psem latającym, psa rasy o dużych stojących uszach albo zwierzę z medyczną deformacją pyska. Pies domowy i nietoperz należą jednak do odrębnych grup ssaków, a podobieństwo dotyczy wyłącznie wyglądu lub potocznej nazwy.

Kim jest „pies latający”?

„Pies latający” to potoczna nazwa niektórych rudawkowatych, czyli dużych nietoperzy owocożernych. Jednym z najbardziej znanych przedstawicieli tej grupy jest rudawka malajska (Pteropus vampyrus), nazywana także kalongiem.

Nazwa nawiązuje do wydłużonego pyska, który z daleka może przypominać psią głowę. Nie oznacza ona jednak pokrewieństwa z psem domowym. Rudawka jest nietoperzem i należy do rzędu Chiroptera, natomiast pies domowy (Canis lupus familiaris) należy do rzędu drapieżnych.

Rudawka malajska żyje w południowo-wschodniej Azji i na Archipelagu Sundajskim. Prowadzi nocny tryb życia, odpoczywa na drzewach, zwisając głową w dół, i tworzy duże kolonie. Żywi się głównie owocami. Jej głowa i tułów mogą mierzyć do około 40 cm, a rozpiętość skrzydeł sięga nawet 170 cm. Gatunek ma status NT, czyli bliski zagrożenia, według Czerwonej Księgi IUCN.

Skąd psy mają „nietoperzowe” uszy?

U części psów duże, szerokie i stojące uszy są naturalną cechą budowy ciała. Taki wygląd wynika z genów oraz selekcji hodowlanej utrwalonej we wzorcu rasy. Nie jest więc deformacją ani dowodem na jakiekolwiek związki z nietoperzami.

Wysoko osadzone uszy mogą sprawiać, że głowa psa przypomina schematyczny wizerunek nietoperza. Szczególnie wyraźnie widać to u ras o krótkim pysku lub dużych małżowinach usznych. Do psów, u których stojące uszy są typową cechą, należą:

  • Buldog francuski – ma charakterystyczne szerokie uszy określane jako „nietoperzowe”.
  • Chihuahua – jego uszy są duże, wysoko osadzone i zwykle stojące.
  • Boston terrier – wyróżnia się wyprostowanymi uszami oraz krótką kufą.
  • Owczarek niemiecki – ma stojące, trójkątne uszy będące częścią typowego wyglądu rasy.

W tym przypadku podobieństwo jest wyłącznie wizualne. Stojące uszy stanowią element anatomii psa, a nie oznakę choroby. Trzeba jednak odróżnić rasowy wygląd od sytuacji, w której nietypowa budowa głowy pojawia się razem z problemami zdrowotnymi.

Kategoria Charakterystyka Przyczyna
Rudawka malajska Wydłużony pysk, duże oczy i błony lotne. To nocny nietoperz owocożerny. Ewolucja i przystosowanie do lotu oraz życia w koronach drzew
Pies rasy z dużymi uszami Stojące uszy, często szerokie u nasady, zgodne z typowym wyglądem rasy. Genetyka i selekcja hodowlana
Pies z deformacją Nietypowy kształt pyska lub czaszki, któremu mogą towarzyszyć trudności w poruszaniu się albo inne zaburzenia. Choroba genetyczna lub inny problem zdrowotny

Kiedy wygląd „psa jak nietoperz” wynika z choroby?

W internecie pojawiały się zdjęcia Tuckera, trzyletniego mieszańca chihuahua i pinczera, którego wygląd odbiegał od typowej budowy psa. Zwierzę cierpiało na mukopolisacharydozę typu VI, znaną jako MPS VI. Choroba ta doprowadziła między innymi do deformacji pyska i poważnych problemów z poruszaniem się.

Tucker potrzebował stałej pomocy człowieka. Ze względu na wrażliwość oczu na światło korzystał także z ochronnych gogli. Jego przypadek nie był więc przykładem „nietoperzowej rasy” ani ciekawą odmianą wyglądu, lecz skutkiem poważnej choroby wymagającej opieki.

To rozróżnienie ma znaczenie również wtedy, gdy oglądamy zdjęcia nietypowo wyglądających zwierząt w mediach społecznościowych. Sama fotografia nie pozwala ocenić, czy dana cecha jest typowa dla rasy, czy wiąże się z cierpieniem. Przy deformacjach czaszki, trudnościach w chodzeniu, oddychaniu lub widzeniu potrzebna jest ocena lekarza weterynarii.

„Pies jak nietoperz” to zatem określenie opisujące wygląd albo potoczną nazwę rudawki, nie zaś osobny gatunek. Duże stojące uszy u buldoga francuskiego czy chihuahua są cechą rasową, natomiast deformacje podobne do tych widocznych u Tuckera powinny budzić troskę o zdrowie psa, a nie tylko zainteresowanie jego wyglądem.