Szczenię powinno pić wyłącznie mleko matki do około 3.–4. tygodnia życia. Od tego momentu zaczyna się stopniowe odsadzanie, które zwykle kończy się między 6. a 8. tygodniem. Po tym czasie podstawą diety powinna być kompletna karma dla szczeniąt, a jedynym napojem – świeża woda.
Do kiedy szczeniak pije mleko matki?
Mleko suki jest najlepiej dopasowanym pokarmem dla nowo narodzonych szczeniąt. Dostarcza energii, białka i tłuszczu potrzebnych do wzrostu, a pierwsze mleko, czyli siara, zawiera przeciwciała wspierające niedojrzały układ odpornościowy.
Przez pierwsze 3–4 tygodnie życia mleko matki lub specjalistyczny preparat mlekozastępczy stanowi zwykle wyłączne źródło pokarmu. Później szczenię zaczyna poznawać pokarm stały, ale nie powinno być odstawione nagle. Pełne odsadzenie, określane jako odsadzenie dietetyczne, najczęściej przypada na 6.–8. tydzień życia. Tempo może się nieco różnić zależnie od zdrowia, liczebności miotu i rozwoju szczeniąt.
Jak przebiega odsadzanie szczenięcia?
Odsadzanie łączy stopniowe ograniczanie pobierania mleka z wprowadzaniem karmy przeznaczonej dla rosnących psów. Początkowo pokarm stały ma konsystencję półpłynną, aby szczenię mogło łatwiej go pobierać i trawić. Chronologia procesu wygląda najczęściej tak:
- Od urodzenia do około 3. tygodnia – szczenię żywi się mlekiem suki. Jeśli nie może ssać, potrzebuje preparatu mlekozastępczego dla szczeniąt.
- Około 3.–4. tygodnia – można rozpocząć podawanie niewielkich ilości mokrej karmy dla szczeniąt albo karmy suchej namoczonej zgodnie z zaleceniami. Mleko nadal pozostaje ważną częścią żywienia.
- Od 4. do 6. tygodnia – udział pokarmu stałego stopniowo rośnie, a częstotliwość ssania zwykle się zmniejsza. Szczenię uczy się pobierać pokarm z miski.
- Między 6. a 8. tygodniem – większość szczeniąt przechodzi na kompletną karmę typu Junior. Mleko matki może jeszcze pojawiać się w okresie przejściowym, ale nie powinno być zastępowane mlekiem krowim.
Harmonogram można podsumować w prosty sposób:
| Wiek szczenięcia | Rodzaj pokarmu | Uwagi |
|---|---|---|
| 0.–3. tydzień | Mleko suki lub preparat mlekozastępczy | Mleko jest podstawowym, zwykle wyłącznym pokarmem. |
| 3.–6. tydzień | Mleko oraz stopniowo karma dla szczeniąt | Pokarm stały podaje się początkowo w miękkiej, półpłynnej formie. |
| 6.–8. tydzień | Kompletna karma typu Junior | Następuje stopniowe zakończenie pobierania pokarmu od suki. |
Karma Junior powinna być pełnoporcjowa i dostosowana do wieku oraz przewidywanej wielkości psa. Nie należy samodzielnie uzupełniać jej wapniem ani innymi dodatkami bez konsultacji z lekarzem weterynarii, ponieważ nadmiar niektórych składników również może zaburzać rozwój.
Dlaczego szczeniak nie powinien pić mleka krowiego?
Mleko krowie nie jest zamiennikiem mleka suki. Ma inny skład, między innymi mniej tłuszczu i białka potrzebnego szczenięciu, a także nie dostarcza przeciwciał obecnych w siarze i mleku matki. Zawiera też laktozę, której trawienie wymaga enzymu o nazwie laktaza. Aktywność tego enzymu u psów często zmniejsza się wraz z wiekiem, dlatego mleko może powodować zaburzenia trawienia.
Problemem może być również kazeina, czyli białko mleka, na które niektóre psy reagują alergicznie. Mleko krowie, kozie ani owcze nie powinno być traktowane jako codzienny napój, uzupełnienie wapnia ani „smakołyk”. Po jego podaniu mogą wystąpić:
- biegunka lub luźny kał,
- wymioty,
- wzdęcia i ból brzucha,
- świąd, wysypka albo obrzęk w przypadku reakcji alergicznej.
Nasilone objawy, powtarzające się wymioty, biegunka lub osłabienie wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem weterynarii. Nie warto sprawdzać tolerancji mleka krowiego przez celowe podawanie go szczenięciu, ponieważ nawet niewielka ilość może wywołać problemy żołądkowo-jelitowe.
Co zrobić, gdy suka nie może karmić?
Jeśli suka ma za mało pokarmu, odrzuca szczenięta albo miot nie może ssać, pierwszym rozwiązaniem do rozważenia jest pomoc zdrowej suki karmiącej. Gdy nie jest to możliwe, stosuje się gotowy preparat mlekozastępczy przeznaczony dla szczeniąt. Jego skład jest opracowany z myślą o potrzebach młodych psów, czego nie można powiedzieć o mleku krowim ani preparatach dla niemowląt.
Sposób przygotowania, ilość i częstotliwość karmienia trzeba ustalić zgodnie z instrukcją produktu oraz zaleceniami weterynarza. Osierocone szczenięta wymagają także kontroli masy ciała i właściwej techniki karmienia, ponieważ zachłyśnięcie może prowadzić do poważnych powikłań. Domowe mieszanki mleczne bez nadzoru specjalisty nie są bezpieczną alternatywą.
Pomoc weterynaryjna jest potrzebna szczególnie wtedy, gdy szczenię nie przybiera na wadze, jest apatyczne, ma biegunkę po dokarmianiu albo nie ma dostępu do matki. Po zakończeniu odsadzania należy zapewnić mu pełnoporcjową karmę dla szczeniąt oraz stały dostęp do czystej, świeżej wody.
Artykuł nie stanowi porady weterynaryjnej i ma charakter wyłącznie informacyjny. W przypadku problemów z karmieniem, braku przyrostu masy ciała lub objawów chorobowych skonsultuj się z lekarzem weterynarii.
