Jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara) w naturze zjada drobne bezkręgowce, między innymi owady, pająki, ślimaki i dżdżownice. W Polsce jest jednak objęta ścisłą ochroną gatunkową, dlatego nie wolno jej zabierać z naturalnego środowiska, przetrzymywać ani hodować w domu.
Jaszczurka żyworodna – czy można ją trzymać w domu?
Nie. Jaszczurka żyworodna jest rodzimym, dzikim gatunkiem chronionym na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Ochrona ścisła oznacza między innymi zakaz umyślnego chwytania, zabijania, przetrzymywania i zabierania osobników ze środowiska.
Dotyczy to także młodej jaszczurki znalezionej na działce, w ogrodzie czy na osiedlu. Nie należy robić z niej zwierzęcia domowego ani urządzać jej terrarium. Jej naturalnym miejscem jest środowisko, w którym została znaleziona.
Co je jaszczurka żyworodna w naturze?
Jaszczurka żyworodna jest mięsożerna i aktywnie poluje. Wyszukuje niewielkie ofiary wśród roślinności, ściółki i wilgotnych zakamarków. Jej dieta zależy od pory roku, dostępności pokarmu oraz wielkości osobnika, ale zwykle obejmuje drobne bezkręgowce.
Do naturalnych składników jej diety należą:
- muchy i inne niewielkie owady latające
- chrząszcze oraz ich mniejsze larwy
- pająki
- ślimaki
- dżdżownice
Może zjadać również inne małe bezkręgowce, które jest w stanie schwytać i połknąć. Polowanie nie służy wyłącznie zdobyciu pożywienia. Jest częścią naturalnego zachowania gatunku, dlatego podawanie znalezionej jaszczurce owadów w domu nie zastępuje właściwej pomocy i nie uzasadnia jej dalszego przetrzymywania.
Co zrobić, gdy znajdziesz ranną jaszczurkę?
Zdrowej jaszczurki nie dotykaj. Jeśli zwierzę ma widoczne obrażenia, nie porusza się prawidłowo, zostało zaatakowane przez kota lub psa albo znajduje się w miejscu bezpośredniego zagrożenia, potrzebuje kontaktu ze specjalistą, a nie domowej hodowli.
W takiej sytuacji postępuj w następujący sposób:
- Nie karm jaszczurki na siłę i nie wlewaj jej wody do pyska.
- Nie wkładaj jej do słoika, zamkniętego pudełka ani przygotowanego terrarium.
- Jeśli trzeba ją chwilowo zabezpieczyć przed ruchem ulicznym lub atakiem zwierzęcia, użyj przewiewnego pojemnika wyłożonego miękkim, suchym materiałem.
- Ustaw pojemnik w spokojnym, zacienionym miejscu i ogranicz dotykanie zwierzęcia.
- Jak najszybciej skontaktuj się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt albo właściwą miejscowo Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska.
Numeru telefonu najlepiej szukać na aktualnej stronie właściwego ośrodka lub RDOŚ, ponieważ dane kontaktowe i lokalne procedury mogą się zmieniać. Podczas rozmowy podaj miejsce znalezienia, opis obrażeń oraz informację, czy jaszczurka miała kontakt z kotem lub psem.
Jeżeli zwierzę jest sprawne i nie ma widocznych obrażeń, najbezpieczniej pozostawić je w miejscu znalezienia. Próby oswajania, karmienia lub zabierania go do domu mogą zwiększyć stres i pogorszyć jego szanse na powrót do środowiska.
Jaszczurka żyworodna a gatunki hodowlane
Jaszczurka żyworodna nie jest odpowiednikiem agamy brodatej czy gekona hodowanego legalnie w terrarium. To rodzimy gatunek objęty ochroną, którego nie należy pozyskiwać z przyrody. Osoby zainteresowane terrarystyką powinny wybierać gatunki dopuszczone do obrotu i zdobywać je z legalnego, udokumentowanego źródła.
Odpowiedź na pytanie „jaszczurka żyworodna – co jedzą?” brzmi: drobne bezkręgowce, zwłaszcza owady, pająki, ślimaki i dżdżownice. Nie oznacza to jednak, że można karmić ją w domu. W razie urazu najlepszą pomocą będzie szybki kontakt ze specjalistycznym ośrodkiem.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku rannego dzikiego zwierzęcia należy skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt lub właściwą instytucją ochrony przyrody.
