Jaszczurka w domu zwykle nie stanowi zagrożenia. Nie musisz brać jej do ręki – otwórz drogę na zewnątrz albo użyj pojemnika i sztywnej kartki. Zachowaj spokój, bo zwierzę jest najczęściej bardziej przestraszone niż Ty.
Jak wyprowadzić jaszczurkę bez dotykania?
Najpierw zamknij drzwi do pozostałych pomieszczeń, odsuń dzieci i zwierzęta domowe oraz ogranicz hałas. Jaszczurka mogła wejść przez otwarte okno, drzwi balkonowe lub szczelinę, dlatego najlepiej umożliwić jej powrót tą samą drogą.
Metoda na otwarte okno lub drzwi
To najmniej stresujące rozwiązanie, gdy zwierzę znajduje się w pobliżu wyjścia:
- Otwórz szeroko najbliższe okno albo drzwi balkonowe.
- Usuń z przejścia pudełka, doniczki i inne przeszkody.
- Odsuń firankę lub zasłonę, aby wyjście było dobrze widoczne.
- Zostaw w pomieszczeniu ciszę i pozwól jaszczurce samodzielnie znaleźć drogę.
- Jeśli trzeba, powoli naprowadzaj ją kartonem albo miotłą z miękkim włosiem, nie dotykając zwierzęcia.
Nie próbuj zaganiać jej gwałtownie. Szybkie ruchy mogą sprawić, że schowa się za meblami albo zacznie chaotycznie uciekać.
Metoda na pojemnik i karton
Gdy jaszczurka weszła głębiej do mieszkania, przygotuj gładki pojemnik, na przykład plastikowe pudełko, oraz sztywną kartkę lub cienki karton:
- Powoli zbliż pojemnik do zwierzęcia i przykryj je od góry.
- Nie dociskaj naczynia mocno do podłoża.
- Wsuń karton pod pojemnik, aż utworzy zamknięte dno.
- Przenieś jaszczurkę na zewnątrz, w pobliże roślin, kamieni lub innej kryjówki.
- Ustaw pojemnik na ziemi, uchyl go i pozwól zwierzęciu wyjść samodzielnie.
Nie chwytaj jaszczurki za ogon. Niektóre gatunki mogą go odrzucić w reakcji obronnej, co jest dla nich silnym stresem i może osłabić zwierzę. Nie wywoź jej daleko. Zwykle wystarczy bezpieczne miejsce tuż przy budynku, o ile nie jest narażone na ruch samochodów lub atak zwierząt.
Co zrobić, gdy w domu jest pies albo kot?
Od razu odizoluj zwierzęta domowe. Kot lub pies może zranić jaszczurkę nawet podczas pozornie niewinnej zabawy, a gad nie ma wtedy możliwości skutecznej ucieczki. Zamknij drzwi i nie pozwól zwierzęciu domowemu obserwować ani osaczać gada.
Jeśli jaszczurka została ugryziona, podrapana lub mogła mieć kontakt z kocim pyskiem, potrzebna jest pilna konsultacja z weterynarzem zajmującym się gadami. Nawet mała rana może szybko ulec zakażeniu.
Dlaczego nie wolno jej krzywdzić?
Rodzime gady, między innymi jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworódka i padalec zwyczajny, są objęte ochroną gatunkową. Zasady wynikają z ustawy o ochronie przyrody oraz przepisów dotyczących humanitarnego traktowania zwierząt. Nie wolno ich zabijać, okaleczać ani przetrzymywać dla zabawy.
Padalec bywa mylony z wężem, ale jest jaszczurką beznogą. Sam wygląd nie powinien być powodem do paniki. W razie wątpliwości potraktuj dzikie zwierzę jak chronione i wybierz metodę bezdotykową.
Nie używaj sprayów, trutek ani innych środków chemicznych. Jaszczurka nie jest domowym szkodnikiem, a takie działanie może doprowadzić do jej śmierci.
Nie rzucaj w nią przedmiotami, nie przygniataj jej, nie polewaj wodą i nie próbuj łapać za ogon. Krótkie przeniesienie do pojemnika w celu wypuszczenia w bezpiecznym miejscu różni się od bezprawnego przetrzymywania zwierzęcia.
Kiedy poprosić o pomoc?
Skontaktuj się z właściwą instytucją, jeśli samodzielne usunięcie jaszczurki mogłoby ją zranić lub nie masz pewności, z jakim zwierzęciem masz do czynienia:
- Zwierzę krwawi, ma uszkodzoną kończynę, głowę albo wyraźnie nie może się poruszać.
- Jaszczurka utknęła w studzience, kracie odpływowej lub klejącej pułapce.
- Wygląda na egzotyczną, na przykład przypomina gekona, agamę albo warana.
- Nie możesz bezpiecznie oddzielić jej od kota, psa lub innego drapieżnika.
- Masz wątpliwości, czy przeniesienie zwierzęcia jest zgodne z przepisami.
W zależności od sytuacji możesz zadzwonić do straży miejskiej lub gminnej, lokalnego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt albo regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. Przy jaszczurce egzotycznej pomocny będzie lekarz weterynarii zajmujący się gadami. Nie wypuszczaj takiego zwierzęcia do środowiska, ponieważ może wymagać opieki i podlegać dodatkowym przepisom, w tym dotyczącym gatunków inwazyjnych lub CITES.
Szybka ocena sytuacji
Przed działaniem sprawdź trzy rzeczy:
- Wygląd – mała, rodzima jaszczurka lub padalec to najczęściej dziki gatunek, który należy bezpiecznie wypuścić.
- Stan – rana, krwawienie lub uwięzienie oznaczają potrzebę kontaktu ze specjalistą.
- Pochodzenie – wyraźnie egzotyczny wygląd może wskazywać na uciekiniera z hodowli, którego nie wolno wypuszczać na zewnątrz.
Najbezpieczniejsza odpowiedź na pytanie „jaszczurka w domu – co robić?” brzmi: odizoluj dzieci i zwierzęta, otwórz jej drogę na zewnątrz, a jeśli to konieczne, użyj pojemnika z kartonowym dnem. Bez chwytania rękami, bez przemocy i bez chemii można rozwiązać tę sytuację szybko oraz humanitarnie.
