Młodą agamę brodatą karm zwykle codziennie, a dorosłą co 2–3 dni. Do około 4–6 miesiąca życia lub osiągnięcia około 30 cm długości dominują owady, natomiast u dorosłego osobnika około 70–80% diety powinny stanowić rośliny. Wiek jest tylko orientacyjnym wyznacznikiem, dlatego przy zmianie proporcji uwzględnij także wielkość i kondycję gada.

Jak często karmić agamę brodatą?

Młode osobniki intensywnie rosną i potrzebują więcej białka, dlatego podaje się im pokarm codziennie. Po przekroczeniu około 30 cm długości można stopniowo zwiększać udział roślin. W fazie przejściowej agama nadal zwykle je codziennie, ale owady nie powinny już dominować w takim stopniu jak u malucha.

Dorosłą agamę karm co 2–3 dni. Zielenina może być dostępna częściej, jeśli zwierzę dobrze ją toleruje, jednak nie powinna zastępować kontroli nad całą dietą. Samice po składaniu jaj mogą okresowo potrzebować bardziej energetycznego pokarmu, ale takie zmiany najlepiej konsultować z lekarzem weterynarii zajmującym się gadami.

Proporcje owadów i roślin według wieku

Udział poszczególnych składników powinien zmieniać się wraz z rozwojem agamy. Poniższe wartości są zakresem orientacyjnym, a nie sztywną receptą dla każdego osobnika:

Etap życia Owady Rośliny Częstotliwość karmienia
Młoda agama – do około 4–6 miesięcy lub 30 cm 80–90% 10–20% Codziennie
Faza przejściowa – powyżej około 30 cm Około 50% Około 50% Zwykle codziennie
Dorosła agama Około 20% Około 80% Co 2–3 dni

Młode agamy potrzebują białka do budowy tkanek, a dorosłe lepiej funkcjonują przy większym udziale błonnika i pokarmu roślinnego. Zieleninę warto proponować od początku, nawet jeśli młody osobnik początkowo wybiera głównie owady. W późniejszym wieku łatwiej zaakceptuje rośliny, jeśli zna ich smak.

Jak technicznie karmić agamę?

Agama powinna najpierw rozgrzać się pod oświetleniem. Jej metabolizm i trawienie zależą od temperatury, dlatego pokarm podawany tuż po włączeniu lamp albo krótko przed ich zgaszeniem może nie zostać prawidłowo wykorzystany. Przy karmieniu stosuj następującą kolejność:

  1. Odczekaj co najmniej 3 godziny od włączenia oświetlenia.
  2. Podaj zieleninę, szczególnie gdy agama jest w fazie przechodzenia na bardziej roślinną dietę.
  3. Dodaj owady o rozmiarze nie większym niż rozstaw oczu gada.
  4. Zakończ karmienie najpóźniej 3 godziny przed zgaszeniem świateł.

Nie zostawiaj żywych owadów w terrarium na noc. Mogą stresować agamę, gryźć ją albo ukryć się w trudno dostępnym miejscu. Karmówkę najlepiej podawać w gładkiej miseczce. Jedzenie na sypkim podłożu zwiększa ryzyko przypadkowego połknięcia piasku lub innych cząstek ściółki.

Największe zagrożenie stanowi zaczopowanie przewodu pokarmowego. Może do niego dojść po połknięciu podłoża, zbyt dużego owada albo ciężkostrawnej karmówki. Nie podawaj owada szerszego niż rozstaw oczu agamy, ponieważ zwiększa to również ryzyko zadławienia.

Co podawać agamie brodatej?

Owady powinny pochodzić z pewnego źródła. Przed podaniem można je przez około 24 godziny odżywiać wartościowym pokarmem roślinnym. Takie wzbogacanie karmówki, nazywane gutloadingiem, poprawia jej wartość odżywczą.

Najczęściej wybierane owady to:

  • Karaczany, w tym karaczan argentyński, turecki i szary.
  • Świerszcze domowe, kubańskie i bananowe.
  • Szarańcza, szczególnie dla większych osobników.
  • Mącznik młynarek i drewnojad podawane tylko okazjonalnie, ponieważ są bardziej tłuste.

Podstawą roślinnej części diety mogą być:

  • Rukola, roszponka, cykoria i trzykrotka.
  • Mniszek lekarski, koniczyna, bazylia i melisa.
  • Kapusta pekińska oraz niewielkie ilości marchwi, cukinii lub ogórka.
  • Owoce, takie jak truskawka, jabłko czy arbuz, traktowane jako rzadki dodatek.

Nie podawaj produktów, które mogą szkodzić agamie lub mają małą wartość odżywczą:

  • Szpinaku i szczawiu, ponieważ zawierają szczawiany utrudniające wykorzystanie wapnia.
  • Awokado, rabarbaru, szczypiorku oraz zielonych części ziemniaków, pomidorów i papryki.
  • Sałaty lodowej i gotowych mieszanek sałat o nieznanym składzie.
  • Owadzich zdobyczy z ogrodu, domu lub łąki, które mogą zawierać pasożyty albo pozostałości pestycydów.

Wapń, witamina D3 i witaminy

Suplementacja jest potrzebna niezależnie od wieku, ale częstotliwość zależy od jadłospisu, oświetlenia UVB i zaleceń producenta preparatu. U młodych agam jako podstawę stosuje się zwykle wapń bez D3 przy większości karmień, a preparat witaminowy w wybrane dni zamiast wapnia. W materiałach hodowlanych często spotyka się schemat około pięciu podań wapnia i dwóch podań witamin tygodniowo.

Wapń bez D3 nie jest tym samym co wapń z D3. Preparat bez witaminy D3 może być używany częściej, natomiast wapń z D3 stosuje się rzadziej i zgodnie z instrukcją preparatu, ponieważ nadmiar witaminy D3 może szkodzić. Nie łącz kilku produktów zawierających D3 bez wyraźnego zalecenia specjalisty. Dorosłe agamy zwykle otrzymują wapń przy karmieniach owadami, a multiwitaminę znacznie rzadziej niż młode osobniki.

Preparatem można delikatnie oprószyć owady tuż przed podaniem. Przy prawidłowym oświetleniu UVB, zbilansowanej diecie i regularnej suplementacji zmniejszasz ryzyko niedoborów wapnia oraz metabolicznej choroby kości. Dokładny schemat dla agamy z objawami osłabienia, drżeń lub problemami z poruszaniem powinien ustalić lekarz weterynarii.

Najprostsza zasada brzmi: młoda agama je codziennie i dostaje głównie owady, dorosła je co 2–3 dni i potrzebuje przede wszystkim roślin. Bez względu na wiek pilnuj rozmiaru karmówki, czasu podawania pokarmu, bezpiecznego podłoża oraz suplementacji wapniem.


Artykuł nie stanowi porady weterynaryjnej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku objawów choroby, problemów z apetytem lub wątpliwości dotyczących suplementacji skonsultuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się gadami.